Umiveni POBEDNIK zasijao: Ponovo brižno ČUVA Kalemegdan

Pobednik, simbol Beograda je delo Ivana Meštrovića, a u februaru ove godine nakon rekonstrukcije koja je trajala četiri meseca u Smederevu vraćen je na plato Gornjeg grada Beogradske tvrđave.

Spomenik “Pobednik” podignut je 1928. godine povodom proslave desetogodišnjice proboja Solunskog fronta.

Čine ga bronzana muška figura sa sokolom u levoj ruci i spuštenim mačem u desnoj. Postament koji je koncipiran u vidu dorskog stuba sa kanelurama na visokoj kubičnoj bazi autorsko je delo arhitekte Petra Bajalović.

Prvobitno je bilo zamišljeno da “Pobednik” bude postavljen na Terazijama, ali su građani to osporavali, smatrajući da će naga skulptura negativno uticati na moral srpskih devojaka, pa je spomenik postavljen na Kalemegdanu.

Za kulturno dobro proglašen je 1992. godine.

Foto: Luka Stojković

Kalemegdan je najznačajniji kulturno-istorijski kompleks, u kojem dominira Beogradska Tvrđava iznad ušća Save u Dunav, ujedno i najveći park u glavnom gradu Srbije.

Naziv Kalemegdan odnosi se samo na prostorni plato oko Tvrđave koji je osamdesetih godina 19. veka pretvoren u park. Plato je, dok je Tvrđava bila glavno vojno uporište Beograda, služio da se neprijatelj osmotri i sačeka za borbu; zbog toga i njegovo ime potiče od borba.

Turci su Kalemegdan nazivali i Fićir-bajir što znači “breg za razmišljanje”.

Preuređivanje u park otpočelo je, posle predaje Tvrđave Srbima (1867), po naređenju kneza Mihaila Obrenovića. Idejne skice za uređenje Kalemegdana napravio je prvi beogradski urbanista Emilijan Josimović. Zelenilo je zasađeno između 1873. i 1875. godine, kada Beogradskom tvrđavom komanduje pukovnik Dragutin Žabarac, ađutant kneza Miloša Obrenovića u doba njegove druge vladavine.

Plansko uređivanje Kalemegdana počinje 1890. Tada je vojska predala park Beogradskoj opštini. Ondašnji predsednik opštine Nikola Pašić odobrio je prvi kredit za uređivanje Kalemegdana od 10.000 tadašnjih dinara. Godine 1905. pristupilo se proširivanju parka, uređivanjem Malog Kalemegdana, koji se prostirao od paviljona “Cvijeta Zuzorić” do Zoološkog vrta.

Pre Prvog svetskog rata Kalemegdanski park završavao se na mestu gde su sada kamene stepenice (vode prema donjoj terasi). Zemljište iza ovih stepenica bilo je sve do 1929. potpuno neuređeno i obraslo u korov. Posle 1931. parkovske površine proširene su i na Gornji grad. U parku je postavljeno više spomenika poznatim kulturnim i javnim radnicima. Na Kalemegdanu su Vojni muzej, Umetnički paviljon “Cvijeta Zuzorić”

Ako ste propustili...   Čuvar istorije i simbol glavnog grada: Planina Avala
Ključne reči

Ostavite komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Back to top button
Close