Vrh Nebeske stolice

Nalazi se u središnjem delu Kopaonika, u blizini Pančićevog vrha

Vrh Nebeske stolice (1913 m), nalazi se u središnjem delu Kopaonika, u blizini Pančićevog vrha,  jugoistočno od najvišeg vrha Kopaonika, a vazdušnom linijom je udaljen od Pančićevog vrha tek jedan kilometar. Područje vrha Nebeske stolice je u obliku trougla, čije krajeve čine tri stenovite formacije. Najviša od tih stena visoka je 1913 metara i nalazi se na granici opština Brus i Leposavić. Dve obližnje stene su stotinak metara unutar opštine Leposavić na Kosovu, a razlike u visinama sve tri stene su neznatne.

Ime ovom vrhu nadenuo je 1885.godine kapetan Živojin Mišić, potonji slavni vojvoda srpske vojske. Mladi oficir tada je boravio u ovom kraju, koji je sve do 1912.godine bio pogranično područje. Najviši vrh Kopaonika tada se zvao Milanov vrh, po knezu, a kasnije i kralju Milanu Obrenoviću, zato što je sa 2017 metra bio najviši u Srbiji. Tek se od 1952.godine ovaj vrh zove Pančićev vrh. Do 1912.godine, preko Milanovog vrha i Nebeskih stolica, išla je granična linija između Kraljevine Srbije i Turske, odnosno Stare Srbije – Kosova. Živojin Mišić je bio impresioniran lepotom stenovitih formacija na pograničnom vrhu, i učinilo mu se kao da se u tim stenama, poput stolica, može sedeti i vreme provoditi u molitvama i duhovnosti.

Ako ste propustili...   Planina Veliki Jastrebac
Foto: Miroslav Dokman

Pošto je vrh odličan vidikovac, to je dodatno oduševilo mladog Živojina Mišića. Sa Nebeskih stolica puca pogled na ceo masiv Kopaonika, na susedne planine Željin, Jastrebac, Radan, Goliju, na Šar planinu, na Prokletije, na dobar deo Kosova, a u podnožju se vide i Jošanička Banja i Raška.

Foto: Miroslav Dokman

Živojin Mišić nije tada mogao videti temelje velike ranohrišćanske bazilike, ispod vrha Nebeske stolice. Arheološko nalazište otkriveno je tek krajem XX veka i nazvano je Crkvine. Istraživanja su pokazala da je crkva izgrađena između IV i V veka, i da je služila kao bogomolja za stanovnike obližnjeg grada, rudare i vojnike u utvrđenju. Ostaci bogomolje su na visini od 1806 metara. Ostaci grada i utvrđenja još uvek nisu otkopani, jer se nalaze na teritoriji Kosova, te je potrebna dozvola administracije Ujedinjenih nacija da se pristupi ovim istraživanjima.

Foto: Miroslav Dokman

Ovo samo dodatno dokazuje ono što je i istorija zabeležila, da je Kopaonik oduvek imao veliku stratešku i ekonomsku važnost. Stratešku – zbog graničnih linija koje su bile povlačene preko ove planine i zbog važnih puteva koji su vodili njegovim podnožjem. Ekonomsku – još u antičko doba Kopaonik je bio rudarsko područje. Kroz vekove, na Kopaoniku se eksploatisalo zlato, srebro, olovo i cink. Jedan od popularnih naziva Kopaonika je i „srebrna planina“ – upravo zbog rude srebra koja se vadila iz planine.

Ako ste propustili...   Planina Tumba
Foto: Miroslav Dokman

Poprilično veliki temelji bogomolje na Nebeskim stolicama, navode nas na pretpostavku da je i sam objekat bio veliki, a da je onda i grad – utvrđenje iz koga su vernici dolazili na versku službu, bio veliki i važan za ovo područje.

Foto: Miroslav Dokman

Kako doći do Nebeskih stolica, i kada je najlepše? Preporuka je da to budu letnji meseci, a da se u laganu šetnju krene iz naselja Kopaonik. Skijaškom stazom Karaman greben ili Pančićev vrh treba doći do prevoja Pajino preslo, između Pančićevog vrha i grebena Karamana, te onda produžiti širokom stazom ispod Pančićevog vrha, i preći skijašku stazu Krčmar. Potom će se, ukoliko je vedar dan, ukazati na kraju te staze crkva brvnara, kraj arheološkog nalazišta. Malo iznad, i udesno, ispod Pančićevog vrha, vidi se i stenovita formacija vrha Nebeske stolice. Planinarska staza je odlično obeležena, i posle prelaska staze Krčmar, samo treba ići pravo, glavnom stazom, pratiti oznake. Uostalom ova staza i vodi do arheološkog nalazišta. Tik pored temelja bazilike, podignuta je i crkva brvnara, a to je učinjeno po otkriću temelja. Od tada, ovde narod dolazi na sabor na dan Svetog Prokopija – 21.jula.

Ako ste propustili...   Planina Kozjak
Foto: Miroslav Dokman

Za uspon na vrh, samo treba od arheološkog nalazišta krenuti u pravcu severozapada. Vazdušnom linijom, od temelja bazilike, do vrha Nebeske stolice, ima samo par stotina metara, staza je naravno duža, i treba preći nešto više od jednog kilometra.

Vrh Nebeske stolice najlepše se vidi iz arheološkog nalazišta. I, obratno, temelji ranohrišćanske bazilike najbolje se mogu videti sa vrha Nebeske stolice.

U jednom pravcu, od naselja Kopaonik do Nebeskh stolica treba preći 8 kilometara, što se može učiniti za najduže tri sata laganog pešačenja.

Foto: Miroslav Dokman
Ključne reči

Povezane vesti

Ostavite komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Back to top button
Close